โดย ดร.บุศ @mba kku

ความจริงของสมอง 3 ประการ

1. สมองคิดได้ทีละเรื่อง ถ้าเราคิดหรือทำหลายอย่างพร้อมกัน สมองจะสับสน ไม่มี focus
2. สมองนึกภาพตามคำที่ได้ยินเสมอ เหมือนเราฟังวิยุหรือ podcast หรือคนพูดอะไร เราจะมีภาพหรือจินตนาการตามไปด้วย
3. สมองเกิดมาเพื่อคิดลบ ระแวดระวัง กลัว เพื่อให้ชีวิตอยู่รอด การคิดบวกไม่ใช่ธรรมชาติของสมองเลย เพราะถ้าบวกเกินไปก็จะไม่ระวัง แตอย่างไรก็ตาม่ถ้าลบมากไปก็จะขาดความคิดสร้างสรรค์ ขาดความกล้าที่จะตัดสินใจเพราะระมัดระวังจนเกินไป

ดังนั้น หลักการ “ถาม” เพื่อให้เกิดความกล้าที่จะสร้างสรรค์ คือ

• 3 C – Concise (สั้น), Clear (ใส/คมชัด), Care (ใส่ใจ) หรือ
• 3 S – Short, Sharp, Share

การถามคำถามปลายปิด จะทำให้คนมีทางเลือกแค่ไม่กี่ทางในการตอบและมักจะจำกัดความคิดสร้างสรรค์ เช่น คำถามที่มีสองคำตอบอย่าง หิวมั้ย เหนื่อยมั้ย ดังนั้น เราจึงควรใช้คำถามปลายเปิดมากกว่าในการให้ผู้ที่ถูกถามได้มีอิสระในการคิดหาคำตอบ แต่ก็ต้องระวังไม่ให้ผู้ที่ถูกตั้งคำถามเกิดความรู้สึกว่าถูกคุกคาม ถูกจับผิด เกิดความหวาดระแวง คำถามที่กระตุกต่อมความคิดสร้างสรรค์มักจะเป็นคำถาม อะไร ที่ไหน เมื่อไหร่ อย่างไร ในขณะที่การใช้ “ทำไม” อาจจะต้องระวัง เพราะหากถามกับตัวเองจะดี แต่กับคนอื่นโดยเฉพาะคนที่ยังไม่ไว้ใจเรา ไม่คุ้นเคยกับเรา สมองของเขาจะระแวดระวังหรือกลัวการที่จะตอบออกไป อาจจะเป็นภัยกับตัวเอง ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเราสังเกตเห็นว่าลูกน้องมาสายบ่อย หากเราถามตรงๆว่า “ทำไมถึงมาสาย” เขาอาจจะหาข้อแก้ตัวต่างๆนานาเพราะกลัวความผิดและเราก็จะไม่ได้ความจริง แต่ถ้าเราเปลี่ยนคำถามเป็น “ทำอย่างไรได้บ้างถึงจะมาให้ทัน 8:00 โมง” ก็จะเป็นการเปิดให้สมองเขาคิดหาทางบริหารจัดการให้สามารถมาถึงภายใน 8:00 โมงให้ได้ ดังนั้นการเปลี่ยนวิธีการถาม ก็จะทำให้เกิดผลลัพธ์เชิงสร้างสรรค์และทำให้บรรยากาศการทำงานหรือการพูดคุยที่ดี เป็นสภาพแวดล้อมที่สมองรู้สึกปลอดภัย กล้าคิดกล้าทำ กล้าที่จะสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆได้

ขอบคุณเนื้อหาและแรงบันดาลใจจาก นายแพทย์มนตรี แสงภัทราชัย www.smartcoachthailand.com